Ανεβασέ το

Submit to DeliciousSubmit to DiggSubmit to FacebookSubmit to Google BookmarksSubmit to StumbleuponSubmit to TechnoratiSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn
08 02 2018

Δημοτικός προϋπολογισμός. Σημασία και ψήφιση (του Απ. Κοκόλια)

[...] εκείνη την επεισοδιακή ημέρα της  συνεδρίασης, η Γραμματέας του Δημοτικού Συμβουλίου είχε το δικαίωμα όλους τους προσελθόντες και συνεπώς παρόντες να τους καταγράψει ως παρόντες. Και αυτούς που στέκονταν όρθιοι και σιωπηλοί στην αίθουσα και αυτούς που στηρίζονταν όρθιοι στις μόνιμες θέσεις τους στο τραπέζι των συνεδριάσεων και αυτούς που έκοβαν βόλτες γύρω απ’ αυτό και αυτούς που στην ανάγνωση του ονόματός τους φώναζαν "είμαι παρών αλλά απών" ή/και σκέτα "είμαι απών". Δηλαδή η έλλειψη υπογραφών δεν έχει καμία αποδεικτική παρά μόνο αρχειακή δηλ. μουσειακή αξία. Άρα την ημέρα εκείνη στο Δ.Σ. απόντες ήταν μόνο οι απόντες, δηλαδή οι πράγματι μη προσελθόντες....

Άφησα σκόπιμα να περάσει κάποιος χρόνος από τότε που το Δημοτικό μας Συμβούλιο ασχολήθηκε με την ψήφιση του προϋπολογισμού του Δήμου. Κι’ αυτό γιατί πιστεύω ότι πάντοτε, ύστερα από μια θυελλώδη πολιτική "μπόρα", έρχεται σιγά-σιγά η ώρα της ηρεμίας, της σύνεσης και τελικά της αυτοκριτικής για όσα συνέβησαν την ώρα της καταιγίδας. Κρίνω, λοιπόν, σήμερα ότι είναι πρόσφορη η στιγμή του αναστοχασμού για όλους μας. Και θέτω απλά προς συζήτηση τα εξής:

Κορυφαία στιγμή στη λειτουργία του ελληνικού Κοινοβουλίου είναι η ψήφιση του κρατικού προϋπολογισμού. Αρκεί μόνο να αναλογισθεί κανείς ότι η καταψήφισή του ισοδυναμεί ουσιαστικά με απώλεια της "δεδηλωμένης" και πτώση της Κυβέρνησης, συνήθως δε και προσφυγή στις κάλπες. Το ίδιο σημαντική, τηρουμένων κάποιων αναλογιών, είναι η ψήφιση του πρϋπολογισμού και για άλλους κρατικούς ή δημόσιους φορείς ή και διάφορους οργανισμούς π.χ. Υπουργεία, Περιφέρειες, ΟΤΑ κ.λπ.

Και αυτό ισχύει παρά το γεγονός ότι η τοπική αυτοδιοίκηση στην Ελλάδα είναι υποβαθμισμένη και ψευδεπίγραφη, αφού κάθε άλλο παρά Λαϊκή Αυτοδιοίκηση είναι σήμερα, όπως ήταν κάποτε. 

Γι’ αυτό το λόγο η νομοθεσία περιέχει ειδικές διατάξεις για τη διαδικασία ψήφισης του προϋπολογισμού κάθε συλλογικού φορέα. Ιδιαίτερη σημασία και ενδιαφέρον παρουσιάζει η ισχύουσα στην Ελλάδα νομοθεσία για τη σύνταξη και ψήφιση από τα τοπικά κοινοβούλια, δηλ. τα Δημοτικά Συμβούλια, του προϋπολογισμού των Δήμων. Και είναι όντως αυτό ένα σημαντικό κατάλοιπο του άλλοτε λαϊκού χαρακτήρα του θεσμού, που αξίζει βέβαια να τον υπερασπιστούμε. Σε περίπτωση δε μη ψήφισης του προϋπολογισμού του Δήμου, ακόμα και λόγω απώλειας της πλειοψηφίας, σωστά δεν προβλέπεται πτώση της αιρετής διοίκησης. Η Δημοτική Αρχή (δηλ. ο Δήμος) συνεχίζει τη λειτουργία του με την ίδια Διοίκηση και με όλες όμως τις σοβαρές συνέπειες από την μη έγκαιρη ψήφιση του προϋπολογισμού του. 

Ως λύση στην περίπτωση αυτή ο νόμος έχει προνοήσει διεξόδους μερικής αντιμετώπισης των συνεπειών της καταψήφισης του προϋπολογισμού και περιορισμού της βλάβης που διαφορετικά αναπόφευκτα θα προέκυπτε. Για όλα αυτά, λοιπόν, οι νόμοι (Κώδικας Δήμων και Κοινοτήτων, Κανονισμός Λειτουργίας του Δημοτικού Συμβουλίου και Καλλικράτης) προβλέπουν τα εξής σύμφωνα και με τη νομολογία του ΣτΕ:

  • Το σχέδιο προϋπολογισμού συντάσσεται από την Οικονομική Επιτροπή και υποβάλλεται στο Δ.Σ. για απόφαση το αργότερο έως το τέλος Οκτωβρίου κάθε έτους. Ψηφίζεται από το Δ.Σ. το αργότερο μέχρι το τέλος Νοεμβρίου και σε ειδική γι αυτό συνεδρίαση. Το δε Δ.Σ επίσης τον υποβάλλει ισοσκελισμένο μετά την ψήφιση στο Γ. Γραμματέα της Περιφέρειας. Έτσι προσδιορίζεται η σημασία που η Πολιτεία αποδίδει στο θεσμό του προϋπολογισμού.

Συμπέρασμα: ο νόμος αναθέτει συνολικά την υπόθεση αυτή (σύνταξη, έλεγχο, υλοποίηση, υποβολή κάθε τρίμηνο έκθεσης, υποχρεωτική δημοσίευση στην ιστοσελίδα του Δήμου κ.λπ.) αποκλειστικά και μόνο σε δημοτικούς συμβούλους. Από τις υπηρεσίες απαιτεί απλώς μερικούς οικονομικούς δείκτες.

  • Αν δεν καταρτισθεί και δεν υποβληθεί το σχέδιο κατά τα ανωτέρω ή αν ο πρόεδρος δεν συγκαλέσει το Δ.Σ. μέχρι τέλος Νοεμβρίου, αυτό συνέρχεται αυτοδίκαια την πρώτη επόμενη Κυριακή και προχωρεί στη σύνταξη και ψήφιση προϋπολογισμού. Αν και αυτό δεν γίνει το Δ.Σ. συνέρχεται και πάλι αυτοδίκαια τη δεύτερη Κυριακή του Δεκεμβρίου και προχωρεί στη σύνταξη και ψήφιση προϋπολογισμού μέχρι τέλους του έτους. Και αν τίποτα από τα παραπάνω δεν γίνει οι υπαίτιοι υπέχουν αστική, πειθαρχική και ποινική ευθύνη για σοβαρή παράβαση καθήκοντος.

Συμπέρασμα: Ο νόμος, αναγνωρίζοντας την αναγκαιότητα της ύπαρξης προϋπολογισμού, εξαντλεί κάθε διευκόλυνση προκειμένου να εξασφαλίσει την ψήφισή του από το Δ.Σ.

  • Οι Δημ. Σύμβουλοι έχουν υποχρέωση να μετέχουν σε όλες τις συνεδριάσεις του Δ.Σ. Το Δ.Σ. για να ψηφίσει έχει απαρτία όταν είναι παρόν το ήμισυ πλέον ενός του αριθμού των μελών του. Αν όμως ύστερα από δύο συνεχείς προσκλήσεις δεν υπάρξει απαρτία και ειδικότερα αν κανένας από τους απόντες συμβούλους δεν έχει δηλώσει κώλυμα συμμετοχής στις συνεδριάσεις (ΣτΕ), το Δ.Σ. συνεδριάζει ύστερα από τρίτη πρόσκληση, οπότε και μόνο για τα θέματα της αρχικής πρόσκλησης, υπάρχει απαρτία με παρόντα μέλη τουλάχιστον το 1/3 του συνολικού αριθμού των μελών.

Συμπέρασμα: Ο νόμος στην αγωνιώδη προσπάθειά του να εξουδετερώσει τελειωτικά τα διάφορα "κόλπα" και "τερτίπια" της τεχνητής έλλειψης απαρτίας, ώστε να μη μπορεί να ψηφιστεί ο προϋπολογισμός, καταφεύγει στην πιο αποτελεσματική λύση: Καθορίζει κατώτατο ποσοστό απαρτίας τέτοιο, ώστε κανείς πλέον να μη μπορεί να καταστρατηγήσει τη βούληση του νομοθέτη.

Η διοίκηση του Δήμου είχε επομένως τη δυνατότητα να μιμηθεί και να ανταποδώσει το "κόλπο" της αντιπολίτευσης, δηλαδή να συγκαλέσει επόμενη - δεύτερη - συνεχόμενη συνεδρίαση, χωρίς σκόπιμα να προσέλθουν σ’ αυτήν οι  δικοί της σύμβουλοι, με αποτέλεσμα και αυτή να ματαιωθεί ελλείψει απαρτίας. Έτσι,  σε μια τρίτη συνεδρίαση, θα εφαρμόζονταν οι  παραπάνω διατάξεις του νόμου και δεν θα υπήρχε κανένα πρόβλημα απαρτίας, αφού τότε θα αρκούσε η παρουσία του 1/3 των μελών. Κρίνω, όμως, ότι σωστά ο Δήμαρχος και ο Πρόεδρος του Δ. Σ. δεν έκαναν χρήση αυτής της ακραίας δυνατότητας του νόμου, γιατί δεν ήθελαν να κάνουν το ίδιο σοβαρό ολίσθημα με την αντιπολίτευση, δηλαδή της πρόκλησης τεχνητής έλλειψης απαρτίας στο Δ. Σ. ρίχνοντας έτσι λάδι στη φωτιά. 

  • Και επειδή ο νομοθέτης γνωρίζει ότι η ευρηματικότητα των κακόπιστων και κακοπροαίρετων δεν έχει όρια προκειμένου να πετύχουν το στόχο τους ή να "θολώσουν τα νερά" ως προς τις προθέσεις τους, έχει επιπρόσθετα προβλέψει και τα εξής: Προσδιορίζει και χρησιμοποιεί με σαφήνεια τις έννοιες "παρών", "απών", "άρνηση ψήφου", "λευκή ψήφος", "μεταγενέστερη αποχώρηση" κ.λπ. Συγκεκριμένα ορίζει:

α)  Οι αρνούμενοι ψήφο σύμβουλοι ή οι ψηφίζοντες λευκό λογίζονται ως παρόντες, η δε άρνηση ψήφου και η λευκή ψήφος λογίζονται ως αρνητικές ψήφοι.

β)  Οι παρόντες στην έναρξη της συνεδρίασης και αν ακόμα αργότερα αποχωρήσουν, εξακολουθούν να θεωρούνται παρόντες μέχρι πέρατος της συνεδρίασης ως προς την ύπαρξη απαρτίας. Η σκοπιμότητα των διατάξεων αυτών είναι προφανής: Η εξουδετέρωση της κακοβουλίας.

γ)  Ο νόμος υπολογίζει την απαρτία επί των παρόντων μελών και όχι επί εκείνων που είναι μεν παρόντες, αλλά δηλώνουν ότι είναι απόντες (!) ή απαιτούν να εκληφθούν ως απόντες (!) ή/και στην εκφώνηση του ονόματός τους παραμένουν σιωπηλοί (!). Τα πράγματα δηλ. είναι απλά και σαφή: Παρόντες είναι όλοι αυτοί που προσήλθαν και κατά την εκφώνηση του καταλόγου ευρίσκονται στην αίθουσα του Δ.Σ. και απόντες είναι μόνο εκείνοι που δεν προσήλθαν. Δηλαδή "είμαι παρών αλλά είμαι απών" δεν υπάρχει. Κοντολογίς: όποιος θέλει να είναι παρών προσέρχεται και όποιος δεν θέλει να είναι παρών δεν προσέρχεται. Όλα τα άλλα είναι εκτός λογικής και συνεπώς απαράδεκτα. Και η εικόνα που αντικρίσαμε μόνο θέατρο σκιών θυμίζει, που απ’ ότι μπορώ να θυμηθώ δεν είχε προϋπάρξει ποτέ τουλάχιστον από την εποχή του Αχ. Γεωργούτσου. Φυσικά αυτό δεν αφορά τους πραγματικά απόντες του Δ.Σ. εκείνη την ημέρα, δηλ. τους κ.κ. Γώγο, Γείτονα, Ντόβολο κ.λπ. αφού αυτοί πράγματι δεν συμμετείχαν σ’ αυτή την κωμωδία. Επίσης σ’ αυτή τη σκηνοθεσία δεν συμμετείχε και ο κ. Πάλμος, ο οποίος ήταν παρών και προς τιμήν του όχι "παρών".

Η άρνηση δε των πράγματι παρόντων στην πρόσκληση για υπογραφή τους στο βιβλίο παρουσιών δεν είχε καμία συνέπεια, αφού:

1)  Τέτοια υπογραφή δεν προβλέπεται από το νόμο, τίθεται δε μόνο για λόγους αρχειακούς και

2)  Αντίθετα ο νόμος ορίζει ότι η μη υπογραφή των πρακτικών δεν αίρει το κύρος των αποφάσεων του Δ.Σ.

Άλλωστε, η ελληνική νομοθεσία τέτοιες προφανείς - απτές - πρόδηλες - πραγματικές περιπτώσεις τις αναγνωρίζει ως αναμφισβήτητα γεγονότα, για τα οποία δεν απαιτείται απόδειξη. Η ελληνική Δικονομία που καθορίζει τα αποδεικτικά μέσα των οποιωνδήποτε ισχυρισμών (μάρτυρες, έγγραφα κ.λπ.) εξαιρεί από τον κανόνα και δεν απαιτεί απόδειξη για τα "πασίδηλα" γεγονότα, δηλ. εκείνα τα οποία αντιλαμβάνονται οι πάντες δια των αισθήσεων. Επομένως, εκείνη την επεισοδιακή ημέρα της  συνεδρίασης, η Γραμματέας του Δ.Σ. είχε το δικαίωμα όλους τους προσελθόντες και συνεπώς παρόντες να τους καταγράψει ως παρόντες. Και αυτούς που στέκονταν όρθιοι και σιωπηλοί στην αίθουσα και αυτούς που στηρίζονταν όρθιοι στις μόνιμες θέσεις τους στο τραπέζι των συνεδριάσεων και αυτούς που έκοβαν βόλτες γύρω απ’ αυτό και αυτούς που στην ανάγνωση του ονόματός τους φώναζαν "είμαι παρών αλλά απών" ή/και σκέτα "είμαι απών". Δηλαδή η έλλειψη υπογραφών δεν έχει καμία αποδεικτική παρά μόνο αρχειακή δηλ. μουσειακή αξία. Άρα την ημέρα εκείνη στο Δ.Σ. απόντες ήταν μόνο οι απόντες, δηλαδή οι πράγματι μη προσελθόντες, δηλαδή ο κ. Γώγος, ο κ. Ντόβολος, ο κ. Πάλμος, ο κ. Αλαβάνος και ίσως και κάποιος άλλος που λησμονώ. 

Μ’ αυτή τη συμπεριφορά, όμως, από μέρους μας φοβάμαι πως δεν θ’ αργήσει η μέρα που η ψευδεπίγραφη σήμερα Τοπική Αυτοδιοίκηση όχι μόνο δεν θα ξαναγίνει "Λαϊκή Αυτοδιοίκηση" (όπως κάποτε), αλλά θα καταντήσει μια απλή Α.Ε. Εμείς πρωτίστως οφείλουμε να υπερασπιστούμε το κύρος και το χαρακτήρα της.

Αντίθετα στις συνεδριάσεις για τον προϋπολογισμό περίσσεψαν ο ακραίος μηδενισμός των πάντων, η στείρα κακόπιστη αντιπολιτευτική διάθεση και η καταφανής, μέχρις υστερίας μερικές φορές, καταστροφολογική ρητορική με ταυτόχρονη παντελή έλλειψη οποιασδήποτε εναλλακτικής πρότασης. Και το χειρότερο είναι ότι όλα αυτά συνέβησαν όχι σε σοβαρή κριτική απέναντι στο (υποτίθεται συζητούμενο) σχέδιο προϋπολογισμού του Δήμου, αλλά σε μια φανταστική και ανύπαρκτη ημερήσια διάταξη της συνεδρίασης της Βουλής, που θα είχε ως κυριότερο θέμα:

"Η αθλιέστερη Κυβέρνηση από συστάσεως του ελληνικού κράτους".

Φυσικά υπήρξαν και κάποιες ελάχιστες τιμητικές εξαιρέσεις, που δεν ανατρέπουν αυτή τη γενική διαπίστωση.

Βέβαια, κανένας λογικός άνθρωπος δεν μπορεί να αρνηθεί αυτό που πάντοτε υπενθυμίζει ο κ. Πάλμος. Δηλαδή ότι η ασκούμενη από τη διοίκηση ενός Δήμου πολιτική δεν είναι άσχετη και ανεξάρτητη από τη γενικότερη μνημονιακών συνθηκών οικονομική κατάσταση που επικρατεί στη χώρα. Αυτό ασφαλώς είναι σωστό. Δεν σημαίνει όμως ότι είναι αναγκαία και αναπότρεπτη συνέπεια αυτού η απόλυτη επίδραση της γενικότερης οικονομικής κρίσης και στη λειτουργία των Δήμων.

Το αντίθετο μάλιστα θα μπορούσε να απαιτήσει κανείς: Με μια άλλη αρνητική μεν, αλλά και εποικοδομητική ταυτόχρονα, κριτική από την πλευρά της αντιπολίτευσης και κυρίως με εφικτές ρεαλιστικές εναλλακτικές προτάσεις, πολλά θα μπορούσαν να υποστηριχθούν ως αντίσταση στην δεδομένη καταιγίδα των μνημονίων και να υιοθετηθούν και από την πλευρά της διοίκησης του Δήμου. Γιατί άραγε οι αθρόες προτάσεις, που κατατέθηκαν εκβιαστικά στην τρίτη συνεδρίαση και κάποιες απ’ αυτές έγιναν δεκτές, δεν μπορούσαν να κατατεθούν από την πρώτη συνεδρίαση; Άρα η προηγηθείσα κωμωδία παίχτηκε σίγουρα για το θεαθήναι. Δυστυχώς όμως, μια τέτοια αρνητική και εποικοδομητική συνάμα τακτική απουσιάζει. Και θεωρώ ότι αυτό γίνεται σκόπιμα, τουλάχιστον από ορισμένες πλευρές. Η μαξιμαλιστική δε λογική ότι τίποτα σωστό δεν μπορεί να γίνει τώρα στο Δήμο (και ότι όντως δεν γίνεται), είναι μεγάλη ανακρίβεια. Αρκετά έχουν γίνει και πολλά περισσότερα μπορούν να γίνουν. Και σε κάθε περίπτωση η θέση ότι ο μόνος δρόμος είναι να δυναμώσει το λαϊκό κίνημα και να πάρει όλη την εξουσία στα χέρια του για να εφαρμόσει κάποτε ένα άλλο σύστημα ανάπτυξης και κοινωνικής δικαιοσύνης, είναι (σήμερα τουλάχιστον) και αναχρονιστική και ανεδαφική. Όχι μόνο δεν βοηθά στη βελτίωση της πραγματικότητας που βιώνει σήμερα ο λαός, αλλά αντικειμενικά την δυσκολεύει ανεξάρτητα από τις (καλοπροαίρετες ενδεχομένως) προθέσεις των εκφραστών της. 

Απόστολος Κοκόλιας

Δημοτικός Σύμβουλος, 

Δικηγόρος 

Διαβάστηκε 1011 φορές
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(15 ψήφοι)

Σχετικά Άρθρα

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία:

Συνδεθείτε για να υποβάλετε σχόλια